IS THERE A RIFT BETWEEN THE ARMENIAN ORGANIZATIONS OF THE DIASPORA AND ARMENIAN YOUTH

IS THERE A RIFT BETWEEN THE ARMENIAN ORGANIZATIONS OF THE DIASPORA AND ARMENIAN YOUTH? IF YES, WHAT ARE THE REASONS?

 

In our 2012 yearly Newsletter we address some vital questions about common realities in the Diaspora, where issues relating to leadership formation and transition have become increasingly prevalent in Armenian organizations.

 The term “Diaspora” itself is associated with a rift, the disruption of history and the constant emergence of new identities.

 Armenian organizations, which have been traditionally created to bridge the rift between the scattered Armenian communities and their collective memory in the Diaspora, are now faced with challenges to be able to continue with their mission and to pass it to the new generations.

 One can only speculate on the existence of a rift and the reasons for it.

Such as:

 a) The new wave of the technological and consumer culture.

b) The inclination of the new generations towards cosmopolitanism.

c) The traditional ways of preserving the Armenian identity.

d) In view of an independent Armenia the rise of new principles, paradigms and approaches to the survival of the nation and to the strategies of preserving the Armenian identity.

 The Hamazkayin Central Executive Board has asked a number of Armenian cultural executives in the Diaspora to comment on the matter.

 Join the debate and let us know what you think.

Opinions.-

VARANT ALEXANDRIAN: “Yes, there is a rift, and the main reason is what we call the generation gap. All other factors, that of vision, work approach and attitude stem from it. more...

“Yes, there is a rift, and the main reason is what we call the generation gap. All other factors, that of vision, work approach and attitude stem from it. The key motivator of the older generation was commitment to organizational work. Committed to their ideals, they dedicated their time and volunteered their work. In today’s fast moving world time is a major problem for the new generation. Even if they are willing to dedicate “the time they don’t have”, they would like to see their work appreciated and rewarded accordingly; thus replacing commitment with the pursuit of their career. The older generations have taken a more traditional approach, have held fast to their principles, and have attached more importance to form than content, whereas the new generations are intrinsically endowed with the power to build and to create anew. Equipped with the modern tools of today, they have a more dynamic, more resilient and more professional approach. As long as the generational transition process is ignored, the work and talents are lost. Therefore, it is important to listen to the new generation with unbiased ears and try to find common working ground. And this means making concessions.”

VARANT ALEXANDRIAN;
member of Hamazkayin Central Executive Board

SHAHAN KANDAHARIAN: “The concept of the Diaspora is undergoing a fundamental change these days. Today’s Diaspora, contrary to the classical one, is the result of completely more...

“The concept of the Diaspora is undergoing a fundamental change these days. Today’s Diaspora, contrary to the classical one, is the result of completely different circumstances, and thus naturally it does not demonstrate a similar motivation for self-organization and the national-political will. Obviously, there is a missing linkage between the classical and modern Diaspora. Hence we are talking about the classical organizations of the Diaspora. Whether we agree or not, content and depth aside, speed, constant change and endless modernization are more than a question of style – they characterize the value based methodology of our times. Ideals and traditions are now considered obsolete; whereas those values have been the essence of our organizations. The whole issue resides in working with current methodologies to make the same value system attractive to the youth. Core values will not be compromised if our organizations choose to incorporate some of the present educational, environmental, civic, and youth issues in Armenia into their traditional patriotic objectives. There remains of course the matter of selecting the themes to be dealt with. The youth of Armenia are actively involved in such matters and have started to influence decision making processes. We should take all this into consideration in order to attract the youth.”

SHAHAN KANDAHARIAN;
director of the Aztag newspaper in Lebanon

MEGUERDITCH YAPOUJIAN: “Of course there is a rift. Living in a globalized world devoid of ideologies, the Armenian youth generally pursue more self-centered interests. more...

“Of course there is a rift. Living in a globalized world devoid of ideologies, the Armenian youth generally pursue more self-centered interests. They are driven by the desire to attain personal welfare first and then to enjoy the pleasures of a westernized and globalized culture. It should be noted that Armenian organizations, be it political, social or other, do not present an attractive image to the youth to make them involved in Armenian public life. In a sense, in its current state of affairs, Armenia is in the same situation. Young people resist the established structures and their practices; generally they are against anything coming from the system and the “establishment”. They want to see the introduction of new approaches, such as professionalism, transparency, respect of opinion, accountability- things that Armenian organizations lack in general. If the latter refuse to change their ways, the new generations will grow further apart from them, except, perhaps, if a political crisis erupts and new, more conscious leaderships emerge miraculously to engage the youth; at least those who are committed.”

MEGUERDITCH YAPOUJIAN;
member of Hamazkayin Central Executive Board

HAGOP HAVATIAN: “We cannot confirm the existence of a rift between Armenian youth and Armenian organizations. However, it is not difficult to notice indifference more...

“We cannot confirm the existence of a rift between Armenian youth and Armenian organizations. However, it is not difficult to notice indifference and disbelief towards Armenian organizations operating in accordance with standard rules and approaches; and that could cause a rift. A significant percentage of young people feel that an organization’s scope of activities and rules is too narrow for their wide range of interests.”
“This estrangement from our organizations also stems from the fact that due to objective and subjective reasons, we have not been able to create an enviable and a healthy environment for relationships, work and debate in tune with the needs of the present; an environment which is free and which also inspires commitment and awareness of Armenian national identity.”
“We are faced with this challenge.”

HAGOP HAVATIAN;
director of the Hamazkayin Vahe Setian Printing House

GARO HOVHANESSIAN: “Yes, there is a rift. Our people and leadership tend to look for the underlying causes of our own weaknesses and shortcomings in the outside world, but not within us. more...

“Yes, there is a rift. Our people and leadership tend to look for the underlying causes of our own weaknesses and shortcomings in the outside world, but not within us. For example, in recent times we have pointed to globalization and modern technology in their various disguises as causes of our inherent disorganization and other problems. It is true that external factors may have an impact on internal functioning; however, in this case the problem is due to internal causes rather than external ones. The leaders of Armenian national organizations must first of all accept the existence of a rift between their organizations and the youth. We should be brought to the conviction that the leaders themselves are the main cause of this rift. The reality is that they are largely absent from our public life and do not respond to the demands of the day; they lack leadership skills, and this reflects on the attitudes of the people and the new generation.”
“Signs of decay within the organizations of the Diaspora are quite evident. Their work is patchy at best. They are barely able to fulfill our daily needs, and they operate without long term planning or addressing workforce issues. They are occasionally criticized. The leadership must take genuine criticism on board, which could be a first step towards progress, no doubt.”

“It is said that the rift between our organizations and the youth could be healed by modernizing our institutions. No matter how hard we try to modernize, there will be no change, as long as the old and the new leaderships take a rigid approach to governance. Hence, the imperative of avoiding a rift and any proposal or action that could bring an effective solution to the problem, presume first and foremost a change in attitudes, a breakdown of hardened values in mindsets and in the way of doing things. Time alone would not settle the issue, as we often expect it to do. We cannot leave the issue to chance. We must look for the underlying cause of most of our problems within our organizations. We hold the solutions to our problems within us.”

GARO HOVHANESSIAN;
director of Khatcher Kalousdian Centre for Pedagogical Formation

ՍՓԻՒՌՔԻ ՀԱՅ ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ ԵՒ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՈՒԹԵԱՆ ՄԻՋԵՒ ԽԶՈՒՄ ԿԱ՞Յ, ԹԷ՞ ՈՉ
ԵԹԷ ԱՅՈ, Ի՞ՆՉ ԵՆ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ

Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութեան 2012-ի տեղեկատուն կը բանայ հարցադրումներու նոր էջ մը Սփիւռքահայ իրականութեան մէջ , ուր հետզհետէ կը խորանան ղեկավարութեան կազմաւորման եւ փոխանցումի տագնապներ։

«Սփիւռք» հասկացութիւնը ինքնին կը բնորոշէ արմատներու խզում, պատմութեան բեկում, տեւաբար նոր ինքնութիւններու ձեւաւորում։

Սփիւռքահայ կազմակերպութիւններ, որոնք աւանդաբար ստեղծուած են իբրեւ աշխարհացրիւ հայ հաւաքականութիւններու եւ ազգային յիշողութեան միջեւ խզումը կամրջող գործօններ, այսօր կը դիմագրաւեն իրենց առաքելութիւնը շարունակելու եւ զայն երիտասարդ սերունդին փոխանցելու մարտահրաւէրներ։

Ցարդ չէ կատարուած առարկայական եւ իրապաշտ ուսումնասիրութիւնը եւ վերլուծումը հարցին։ Կարելի է միայն խորհրդածել խզումի գոյութեան եւ պատճառներու մասին։

Ինչպէս՝

ա. Արհեստագիտական եւ սպառողական մշակոյթի համատարած ներգործութեամբ կլանուած երիտասարդութիւն։

բ. Սփիւռքի համարկումի եւ պահպանումի հակասութիւններուն միջեւ տարուբերող նոր սերունդներու թեքում՝ դէպի աշխարհաքաղաքացիութիւն։

գ. «Հայապահպանութեան» աւանդապահ (եւ երբեմն վանող) կիրարկում։

դ. Ինքնին Հայաստանի անկախացումէն ետք ազգային գոյատեւումի հիմնովին նոր սկզբունքներու եւ մօտեցումներու յայտնութիւն, հետեւաբար նաեւ՝ «հայապահպանումի» նոր ռազմավարութիւններու կարիք…։

Հետագայ տողերով կը մէկտեղենք շարք մը կարծիքներ, զորս արտայայտած են սփիւռքահայ մշակութային գործիչներ՝ ընդառաջելով Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութեան հրաւէրին։

Դուն ի՞նչ կը մտածես.

Մասնակցէ՝ քննարկումին եւ կարծիքդ գրէ։

Կարծիքներ.-

ՎԱՐԱՆԴ ԱԼԵՔՍԱՆՏՐԵԱՆ: «Այո՛, խզում գոյութիւն ունի, եւ գլխաւոր պատճառը «ճենըրէյշըն կափ» (սերունդներու բախում) ըսուածն է, որմէ կը բխին գրեթէ բոլոր միւս պատճառները՝ տեսլական, աշխատելաոճ, մտածելաձեւ, եւ այլն։ Շար...

«Այո՛, խզում գոյութիւն ունի, եւ գլխաւոր պատճառը «ճենըրէյշըն կափ» (սերունդներու բախում) ըսուածն է, որմէ կը բխին գրեթէ բոլոր միւս պատճառները՝ տեսլական, աշխատելաոճ, մտածելաձեւ, եւ այլն։ Երէց սերունդին համար այս աշխատանքը եղած է կոչում, եւ որպէս այդպիսին նուիրուած էր գաղափարին, տրամադրելով ժամանակ եւ կամաւոր աշխատանք։ Այսօրուան արագընթաց կեանքը դիմագրաւող երիտասարդը ունի առաջին հերթին ժամանակի խնդիր, իսկ եթէ տրամադրէ իր «չունեցած ժամանակը», կþակնկալէ, որ իր աշխատանքը գնահատուի եւ ըստ այնմ վարձատրուի, կոչումը փոխելով ասպարէզի։ Երէց սերունդին ոճը եղած է աւելի աւանդապաշտ, կառչած է սկզբունքներուն եւ աւելի կարեւորութիւն տուած է ձեւին, քան՝ պարունակութեան, իսկ երիտասարդը բնազդով նորը կառուցելու եւ ստեղծելու ներուժ ունի, լաւապէս տիրապետած ըլլալով արդի միջոցներուն՝ ունի աշխուժ, աւելի ճկուն եւ արհեստավարժ մօտեցում։ Այնքան ատեն որ սերնդափոխութեան գործընթացը կþանտեսուի, գործը եւ տաղանդները կը կորսուին։ Հետեւաբար երիտասարդին պէտք է լսել առանց նախապաշարումներու եւ գտնել հասարակաց աշխատանքի դաշտ, իսկ այս կը նշանակէ զիջումներու երթալ»։
ՎԱՐԱՆԴ ԱԼԵՔՍԱՆՏՐԵԱՆ,անդամ՝ Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութեան

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ: «Սփիւռքի յղացքը հիմնական դիմափոխութեան ենթարկուելու ընթացքին մէջ է այսօր։ Նոր Սփիւռքը, ի տարբերութիւն դասականին, բոլորովին այլ պայմաններու արդիւնք է եւ բնականաբար ինքնակազմակերպուելու միեւնոյն մղումներն Շար...

«Սփիւռքի յղացքը հիմնական դիմափոխութեան ենթարկուելու ընթացքին մէջ է այսօր։ Նոր Սփիւռքը, ի տարբերութիւն դասականին, բոլորովին այլ պայմաններու արդիւնք է եւ բնականաբար ինքնակազմակերպուելու միեւնոյն մղումներն ու ազգային-քաղաքական կամքը չի դրսեւորեր։ Նկատելի է նաեւ, որ դասականին եւ նորին միջեւ շեշտակիօրէն կը բացակայի ագուցումը։ Ուրեմն կը խօսինք դասական Սփիւռքի դասական կազմակերպութիւններուն մասին։ Համաձայն ըլլանք կամ ոչ, անկախ բովանդակայինէն եւ խորքայինէն, արագութիւնն ու յարափոփոխութիւնը, անվերջ արդիականացումը, ոճէն անդին դարձած են այսօրուան աշխարհին արժէքային մեթոտաբանութիւնը։ Գաղափարականը, աւանդականը կը նկատուին ժամանակավրէպ։ Իսկ այս արժէքները մեր միութիւններուն էութիւնն են։ Ամբողջ խնդիրը կը կայանայ միեւնոյն արժէքային համակարգը ժամանակակից մեթոտաբանութեամբ հայ երիտասարդին գրաւիչ դարձնելուն մէջ։ Արժէքաբանութենէն բան չի փոխուիր, եթէ մեր միութիւնները հայրենասիրութեան աւանդական յղացքին աւելցնեն այսօրուան Հայաստանի կրթական, երիտասարդական, կենսոլորտային եւ քաղաքացիական խնդիրները։ Կը մնայ անշուշտ այս թեմաներու արծարծման ճշդումի խնդիրը։ Հայրենի երիտասարդութիւնը աշխուժօրէն ներգրաւուած է նմանօրինակ խնդիրներուն եւ սկսած է ազդել որոշումի գործընթացներուն վրայ։ Ա՛յս է, որ կը պակսի սփիւռքահայ հասարակական կազմակերպութիւններուն՝ կարենալ ներգրաւելու համար երիտասարդութիւնը»։

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ,
տնօրէն՝ «Ազդակ» օրաթերթի

ՄԿՐՏԻՉ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ: «Անշո՛ւշտ խզում կայ։ Ապագաղափարականացած համաշխարհային համակարգին մէջ հայ երիտասարդութեան հետաքրքրութիւնները ընդհանրապէս աւելի անհատապաշտ են, ձգտելով՝ նախ ապահովել անձնական բարօրութիւն, Շար...

«Անշո՛ւշտ խզում կայ։ Ապագաղափարականացած համաշխարհային համակարգին մէջ հայ երիտասարդութեան հետաքրքրութիւնները ընդհանրապէս աւելի անհատապաշտ են, ձգտելով՝ նախ ապահովել անձնական բարօրութիւն, ապա՝ օգտուիլ «արեւմտականացած թեքումով» համաշխարհայնացած մշակոյթի հրամցուցած հաճոյքներէն ։ Պէտք է ըսել, որ հայկական կազմակերպութիւնները, ըլլան անոնք քաղաքական, ընկերային թէ այլ, չեն ներկայացներ այն գրաւիչ պատկերը, որ պիտի մղէր երիտասարդութեան մասնակցելու հասարակական կեանքին։ Հայաստանն ալ, իր ներկայ ընթացքով նոյն վիճակին մէջ է ձեւով մը։ Երիտասարդութիւնը չþընդունիր հաստատուած կառոյցները եւ անոնց գործելակերպերը, դէմ է ընդհանրապէս որեւէ բանի, որ գոյութիւն ունեցող համակարգին՝ «էսթապլիշմընթ»ին մէկ արտայայտութիւնն է։ Ան կþակնկալէ նոր մօտեցումներ. արհեստավարժութիւն, թափանցիկութիւն, տեսակէտի յարգում, հաշուետուութիւն, բաներ, որոնք ընդհանրապէս բացակայ են մեր հասարակական կազմակերպութիւններուն մէջ։ Եթէ այս վերջինները չփոխեն իրենց գործելակերպերը՝ երիտասարդութիւնը շատ աւելի պիտի հեռանայ, բացի թերեւս, եթէ մէկ կողմէ՝ քաղաքական ճգնաժամային կացութիւն մը ստեղծուի եւ միւս կողմէ՝ հրաշքով մը մէջտեղ գան գիտակից նոր ղեկավարութիւններ, որոնք իրենց շուրջ կարենան հաւաքել առնուազն յանձնառու երիտասարդութիւնը»։

ՄԿՐՏԻՉ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ,
անդամ՝ Համազգայինի Կեդրոնական Վարչութեան

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ: «Չենք կրնար հաստատել, որ խզումը առկայ է երիտասարդութեան եւ հասարակական կազմակերպութիւններու միջեւ, բայց ներկայիս նշմարելի է երիտասարդութեան կողմէ որեւէ կազմակերպական օրինաչափ կանոններով օժտուած միութեան Շար...

«Չենք կրնար հաստատել, որ խզումը առկայ է երիտասարդութեան եւ հասարակական կազմակերպութիւններու միջեւ, բայց ներկայիս նշմարելի է երիտասարդութեան կողմէ որեւէ կազմակերպական օրինաչափ կանոններով օժտուած միութեան կամ կազմակերպութեան գործի նկատմամբ անտարբերութիւն եւ թերահաւատութիւն, ինչ որ հետագային կրնայ առաջնորդել խզումի։ Երիտասարդութեան կարեւոր տոկոս մը այսօր կը հաւատայ, որ ինք օժտուած է լայն մտահորիզոնով եւ կազմակերպութեան մը օրէնքները եւ աշխատելադաշտը նեղ կու գայ իրեն»։

«Մեր կազմակերպութիւններէն օտարանալու իրողութիւնը արդիւնք է նաեւ այն հանգամանքին, որ անշուշտ ենթակայական եւ առարկայական պատճառներու բերումով՝ տակաւին չենք յաջողած հասարակական կազմակերպութիւններու եւ սփիւռքահայ երիտասարդութեան միջեւ ստեղծել ներկայ ժամանակներուն պատշաճող յարաբերութեանց, աշխատանքի եւ քննարկման առողջ, ազատ, բայց միեւնոյն ժամանակ յանձնառութիւն ու ազգային պատկանելիութիւն ներշնչող նախանձելի միջավայր»։

«Կը գտնուինք այս մարտահրաւէրին դիմաց»։

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ,
տնօրէն՝ Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» Հրատարակչատան

ԿԱՐՕ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԵԱՆ: «Այո՛, խզում կայ։ Իբրեւ ժողովուրդ եւ ղեկավարութիւն մենք սովորութիւն ունինք մեր տկարացումներուն եւ թերացումներուն պատճառները փնտռել արտաքին աշխարհին մէջ, ոչ մեր մէջ։ Վերջին ժամանակներուն, Շար...

«Այո՛, խզում կայ։ Իբրեւ ժողովուրդ եւ ղեկավարութիւն մենք սովորութիւն ունինք մեր տկարացումներուն եւ թերացումներուն պատճառները փնտռել արտաքին աշխարհին մէջ, ոչ մեր մէջ։ Վերջին ժամանակներուն, ներքին անկազմակերպութեան եւ այլ հարցերուն պատճառ կը նկատենք, օրինակ, համաշխարհայնացումն ու արդի արհեստագիտութիւնը՝ իրենց այլազան դիմակներուն տակ։ Ճիշդ է, որ արտաքին երեւոյթները իրենց անդրադարձը ունին ներքին ճակատին վրայ, սակայն նման հարց մը աւելի ներքին պատճառներ ունի, քան՝ արտաքին։ Մեր ազգային կազմակերպութիւններու պատասխանատուները ամէն բանէ առաջ պէտք է ընդունին, որ խզում կայ իրենց եւ երիտասարդութեան միջեւ։ Համոզում պէտք է գոյանայ, որ պատասխանատուները իրե՛նք են բուն պատճառը այս խզումին։ Իրողութիւնը այն է, որ անոնք գրեթէ ներկայ չեն մեր կեանքին մէջ եւ ականջ չեն տար օրուան պահանջներուն. անոնց կը պակսի ղեկավարումի կարողութիւնը։ Երիտասարդութիւնը եւ ժողովուրդը առհասարակ հայելին են իրենց ղեկավարներուն»։

«Ներքնապէս փճացած ըլլալու բոլոր տրամադրութիւնները եւ տուեալները կան մեր մէջ։ Մեր կազմակերպութիւններուն գործելակերպը կարկտանային է. հազիւ օրուան պահանջներուն գոհացում կը ջանան տալ անոնք՝ առանց հեռաւոր ծրագրումի եւ մարդուժի հարցեր ունենալու իրենց միտքին մէջ։ Մեր կազմակերպութիւններուն հասցէին կþըլլան քննադատութիւններ. ղեկավարութիւնը պէտք է հաշուի առնէ իրաւ քննադատութիւնները, որոնք անկասկած նախաքայլ են յառաջդիմութեան»։

Կþըսուի, որ մեր կազմակերպութիւններուն եւ երիտասարդութեան միջեւ խզումին առաջքը կարելի է առնել, երբ արդիականացնենք մեր կառոյցները։ Որքան ալ արդիականացնենք զանոնք, ոչ մէկ փոփոխութիւն պիտի ըլլայ, այնքան ատեն, որ ղեկավարութիւնը, հին ու նոր, կը գործեն կարծրատիպ մտայնութեամբ։ Ուրեմն, խզումի հրամայականը եւ անոր բարւօք լուծման ի խնդիր կատարուելիք ամէն առաջարկ եւ աշխատանք՝ կþենթադրէ ամէն բանէ առաջ մտայնութեան փոփոխութիւն, քարացած արժէքներու խորտակում միտքերու եւ գործելակերպի մէջ։ Կարելի չէ սպասել ժամանակին, որ ինք լուծէ հարցերը, ինչպէս սովորութիւն ունինք յաճախ։ Կարելի չէ հարցը թողուլ պատահականութեան։ Գրեթէ մեր բոլոր հարցերուն պատճառը պէտք է փնտռել ամէն բանէ առաջ մեր ներքին կեանքին մէջ։ Այդ բոլորին դարմանն ալ կը գտնուի մեր մէջ։

ԿԱՐՕ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԵԱՆ,
տնօրէն՝ «Խաչեր Գալուստեան» մանկավարժական կազմաւորման կեդրոնի

One thought on “IS THERE A RIFT BETWEEN THE ARMENIAN ORGANIZATIONS OF THE DIASPORA AND ARMENIAN YOUTH

  1. Վրէժ-Արմէն Արթինեան

    ԱՅՍ ԱՆԿԻՒՆԷՆ
    Հո՞ն են, թէ՞ հոն չեն
    Ո՞ւր է մեր երիտասարդութիւնը, հարց կը տրուի իրաւամբ. համախմբուա՞ծ է արդեօք մեր հայ կեդրոններուն, իմա՝ հայութեան շուրջ, թէ՞ ոչ, եւ եթէ ոչ՝ ինչո՞ւ. ինչո՞ւ երիտասարդները հեռու կը մնան մեզմէ, մեր կառոյցներէն, մեր խնդիրներէն։
    Հարցումը, որ կը տրուի մեզի «Համազգային»ի Կեդրոնական վարչութեան կողմէ, մեզ հրաւիրելով հրապարակային՝ առցանց քննարկման (որ ի վերջոյ պիտի ամփոփուի «Համազգային»ի տարեկան տեղեկատուին մէջ), անշուշտ կը միտի երկխօսութեան, բազմախօսութեա՛ն ճամբով մտքեր բիւրեղացնել, եւ լուծումներ առաջադրել։ Ան քիչ մը տարբեր ձեւով բանաձեւուած է ՝ «Սփիւռքի հայ հասարակական կազմակերպութիւններուն եւ երիտասարդութեան միջեւ խզում կա՞յ, թէ՞ ոչ, եթէ այո՝ ի՞նչ են պատճառները»։ Իր այդ բանաձեւումով, հարցադրողը կ՚ենթադրէ, թէ մեր երիտասարդութիւնը մեր շուրջը չէ, գէթ մեր ակնկալած չափով չէ։
    Սակայն ինչո՞ւ ժխտական կանխատրամադրութեամբ մօտենանք այս հարցին։ Եթէ յետադարձ ակնարկ մը նետենք Սփիւռքի մեր կեանքին վրայ, հակառակ բոլոր իրաւ կամ ենթադրեալ տեղատուութիւններուն, չենք կրնար չհաստատել, որ կրցած ենք պահել մեր գոյութիւնը, կրցած ենք քանդուող կամ կծկծուող գաղթօճախներուն տեղ նորերը ստեղծել, կրցած ենք ամուր պահել մեր հին կազմակերութիւնները, ոմանք առաւել, ոմանք նուազ, յառաջացնել նորերը, ու մանաւանդ զարգացուցած ենք Հայ դատի աշխատանքները՝ հետզհետէ աւելի մեծ թափով, աւելի մեծ չափերու վրայ, աւելի արհեստավարժ կերպով։
    Ո՞վ իրականացուցած է այդ բոլորը, եթէ ոչ իրարու յաջորդող սերունդները, որոնք թափուր չեն ձգած մեկնողներուն տեղը, ստանձնա՛ծ են մեր կառոյցներու ղեկավարութիւնը։ Այսինքն երիտասարդութիւնը միշտ եկած է փոխարինելու իրմէ առաջ գործած սերունդը։
    Այս չի նշանակեր, ի հարկէ, թէ հարցումը տեղին չէ, թէ հարց չկայ, թէ մտահոգուելու պատճառներ չունինք։
    Սակայն եկէք հարցումը դնենք աւելի դրական կերպով – ի՞նչ ընենք, եւ ինչպէ՞ս ընենք, որ երիտասարդութիւնը աւելի ստուար շարքերով համախմբենք մեր շուրջ, որ զօրացնենք մեր ներուժը, նոր սերունդի առաւելագոյն ու լաւագոյն տարրերով ամրակայելով մեր կառոյցները՝ մեր եկեղեցիները, կուսակցութիւնները, կազմակերպոււթիւնները, դպրոցներն ու այլ հաստատութիւնները, եւ մասամբ նորին։
    Եւ եթէ հարց տանք, թէ ո՞ւր են մեր երիտասարդները այսօր, եւ թէ ո՞ւր պէտք է փնտռենք զիրենք՝ մեզի մօտեցնելու, մեզի կապելու ու մեր գաղթօճախներու աշխատանքները իրե՛նց վստահելու համար, պատասխանս միանշանակ է – նայինք մեր շո՛ւրջը՝ սկսելով մեր սեփական ընտանիքներէն։ Եւ եթէ մեր իսկ զաւակները կամ թոռները կը բացակային մեր կառոյցներէն, խզումին պատճառները անոնց մօտ փնտռելէ առաջ, մե՛ր մէջ փնտռենք։ Անոնց հարցնելէ առաջ՝ մենք մեզի՛ հարցնենք։ Անոնց թերացումները, կամ շրջապատին կողմէ անո՛նց վրայ բանեցուած ժխտական ազդեցութիւնները փնտռելէ առաջ որոնենք մե՛ր թերացումները անոնց նկատմամբ, մե՛ր բանեցուցած ժխտական ազդեցութիւնները անոնց վրայ։ Մե՛նք ճիշդ վարուա՞ծ ենք մեր զաւակները դաստիարակելու ատեն՝ անհատաբար ու հաւաքաբար։
    Ահա հարցումները, որ մենք մեզի պէտք է ուղղենք.
    – Որքա՞ն կարեւորութեամբ ու հետեւողականութեամբ հետապնդած ենք մեր զաւակներու հայեցի դաստիարակութիւնը.
    – Մղա՞ծ ենք մեր զաւակները, իրենց մատղաշ տարիքէն, յաճախելու մեր ակումբները եւ մաս կազմելու մեր միութիւններուն, թէ ոչ վերէն նայած ենք այս վերջիններուն վրայ, նախընտրած ենք, որ անոնք ո՛չ-հայկական միջավայրեր յաճախեն, «բացուի՜ն» աշխարհին.
    – Սորվեցուցա՞ծ ենք հաւաքական շահերը գերադասել անձնական շահերէն եւ հոգեկան հարստութիւնը՝ նիւթական հարստութենէն, կամ՝ նախ ծառայել հաւաքականութեան ապա միայն ինքզինքին։
    – Իբր ծնողք մե՞նք որքան մասնակից ենք եղած մեր հաւաքական կեանքին, որքա՞ն լաւ օրինակ հանդիսացած ենք մեր զաւակներուն համար։
    Անշուշտ, շրջապատը կրնայ չէզոքացնել մեր ճիգերը, բայց այդ արդէն ուրիշ ազդակ է, որ երկրորդական կը դառնայ այս պարագային։ Շրջապատը չմեղադրենք, ընդհակառակն միշտ մենք մեզի հարց տանք, թէ ի՞նչ շրջապատ մատուցած ենք մեր զաւակներուն։
    Իսկ իբր հաւաքականութիւն, որքա՞ն գիտցած ենք հասկնալ ու գնահատել նոր սերունդը, տե՛ղ տալ անոր, մեր կառոյցները պատշաճեցնել անոր՝ այսինքն ժամանակի՛ կարիքներուն, մեր կրթարանները օժտել այնպիսի տնտեսական կռուաններով, որ իւրաքանչի՛ւր հայորդի չզրկուի ազգային դաստիարակութիւն ստանալու հնարաւորութենէն։
    Այս ամենէն անդին, սակայն, կրցա՞ծ ենք ստեղծել այն շիկացա՛ծ մթնոլորտը, որ երիտասարդութիւնը անվարան գայ նուիրուելու մեր գոյամարտին, որ համաշխարհայնացման, ազգերու իրաւազրկման ու գերպետութիւններու համատարած տիրապետութեան ալիքին դէմ այսուամենայնիւ իբր հայ ապրելու, իր մարդկային ու ազգային իրաւունքներու պաշտպանութեան համա՛ր ապրելու ու իր կեանքը նուիրաբերելու պատրաստ ըլլայ նոր սերունդը։
    Վահան Նաւասարդեանի «Գաղափարների ոգին» անփոխարինելի հատորը, «գրքո՛յկը»՝ ինչպէս ինք բնութագրեր է համեստօրէն, կը բացուի հետեւեալ տողերով, որոնք անջնջելի մնացած են մտքիս պաստառին վրայ.
    Վաթսուն տարիներ առաջ գաղափարական մի հզօր կիրք մահը հազարաւորների համար հոգեկան վայելք դարձրեց։
    Ու ծայր տուաւ Յօժարների մի հանդիսաւոր երթ դէպի Գողգողթա, յօժար ոչ միայն հոգիով այլ եւ մարմնով։
    Ֆէդայի՜…
    Այս մէկ հատիկ բառը պատռեց դարերի խաւարը ու հիմից փոխեց մեր կեանքի պատկերը։
    Եւ նորէն քաջերի խրոխտ ու առնական երգը լսուեց մեր հին ու ամուր աշխարհում։
    Պատրա՞ստ ենք դարձեալ պատռելու մեր հոգիները վերստին պատող այդ խաւարը, ու մեր երիտասարդութիւնը դարձնելու Յօժարներու այն բանակը, որ ազգովին կարենանք շարունակել պատուո՛վ ապրիլ իբր հայ՝ ի Հայաստան եւ ի սփիւռս աշխարհի։

    ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ
    Հորիզոն, 2013-12-23 (1799)

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *